Qamil Guranjaku on Gjuha Jonë

Bleta

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Sa len dielli çohet bleta.
Lule m’lule tuj kërkue,
Tuj flutrue me krah t’lehta,
Shkon derdh mjaltin mu në zgjue.
Bletën, çuna ta shikoni,
Ditë për ditë që të mësoni.

Dëshirat e kafshëve

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Macja bante: mjau-mjau-mjau,
Me thonj minin ç’e përlau,
Lopa pallte: mu-mu-mu,
Viçin tim sa fort e due!
Blegrin delja: be-be-be.
Qingjin tim a mos e pe?
Rosa bante: mak-mak-mak,
Mu në uj’ do zhytem pak!
Lifte qeni: ham-ham-ham,
Asnji kockë të ha s’kam.
Hingllin pela: hi-hi-hi,
Se kërkon të hajë tagji.
Bërtet pata: ga-ga-ga
Thërret bibat ku i ka.
Qan dhe zogu: cui, ciu-ci,
Kur i sulet ndo ‘i huti!

Dielli

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Shkëlqen qielli,
Se leu dielli.
Si kalorës
Ky gjithë botës
Tue shëtitë
I jep dritë.

Sa len dielli,
Qeshet qielli:
Pemët ngrohen,
Lulet zgjohen,
Gjithë krijesat
Ngjallin shpresat.

Porsi rrota
Sillet bota
Sa nji gogël
Shum’ e vogël
Edhe rreth
Diellit bredh.

Dikur

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Nga bolliku, ngrania tepër,
Velesh beu dhe zotnia;
Kurse në ‘i kasolle t’vjetër
Vuente nana nga uria!

Disa hajshin gjellë me shije,
Se kusia u rri ke vargu,
Kurse tjerët tretë urie,
Ndjejshin erën për së largu.

— Bukë, moj nanë! — bërtiste fëmia.
Edhe turresh në dollap.
Qante nana nga idhnia:
— Aman, bir, se s’kam ç’të jap!

Nga dëshprimi sa nuk plasi,
Kur i biri zu t’kërkojë
Nji kafshatë me i gjethe prasi
Për ta shtimë në herë në gojë!

Djali dhe xixëllja

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Në nji mbramje ‘i dajl’ i vogël, po kthehesh në shtëpi,
Shef nji xixëllojë, që ndriste rrazës gardhit mbi një vi;
Me të shpejtë shkoi e nxuerr, se iu dhims e fort e donte
Por e shkreta xixëllojë ishte lagë e nuk fluturonte!
Atëherë djal’ i vogël në shtëpi të ‘ij na e çoi,
E pranë zjarrit, kur e ngrofi, ajo zu t’fluturojë;
Mbasandaj ngadalë i tha: „lumthi ti o djalë i mirë!”

Djali e grethi

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Nji djalë pa në ‘i mur të naltë
Brimën, ku hyni grethi;
Mbushi grushtin me baltë
Dhe i suell sa e rrëqethi.

Grethi u zemrue
Dhe menjiherë u vërsul
Djalin për ta pickue
E thumbin e helmatisun me ja ngul.
Po këtë herë djali shpëtoi
Tue hudhë paltonin sipër krejtë,
Dhe grethi rrugën e dredhoi
E hyni në brimën me të shpejtë.
— O greth i keq, — tha djali, nuk të la
Të dalish ma prej andej,
Shpejt brimën e murit do ta za!
Dhe filloi t’i sjell me plisa të mëdhej,

Era

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Un’ jam era,
Që vij shpesh-hera.
Unë fryj në pyll
Dhe zani s’më pushon,
Por gjithnji gjëmon!

Nganjëherë egërsohem
E s’mund të ndalohem:
Thyej ‘dyert e shtëpi
Dhe nuk ju la në qetsi.

Erdh pranvera

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Erdh pranvera, erdh pranvera!
Në kopshtie, fusha e ferra!
Manushaqja paska çel
Dhe zymbyli sapo del.
La la la la la la la
La la la la la la la!

Çeli gonxhet trandafili,
Po ligj’ron me gzim bilbili.
Këndojn’ fmija përnjiherë:
— Mirë se erdhe, moj pranverë!
La la la la la la la
La la la la la la la!

— Mirë se erdhe dallandyshe,
Ti lejlek dhe ti, moj qyqe;
Thonia t’ju ndigjoj nji herë;
— Mirë se erdhe, moj pranverë!
La la la la la la la
La la la la la la la!

Erdhi dimni

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Zbardhi bor’ e re
Tokën porsi ve;
Struken zogjt’ në çerdhe,
Leprat nëpër gjerdhe.

Pam-pum shtie gjuetari,
Zari lef kaf-kif;
Ciu-ciu po qan zogu
Në gardh se mërdhif!

Vuu-vuu ban furtuna,
Uuu-uuu mblidhen ujqit,
Pam-pam pret sopata.
Puf-puf kërcet zjarri!

Vap e vup godasin
M’topa bore fmija.
Disa vëzzz rrëshqasin
N’akull mu ke vija!

Shpjegime: zari — zagari, qen gjahu.

Hana

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Po del hana bukuroshe
Rrumbulluem an’ e kand;
Brigje m’brigje, qoshe m’qoshe
Derdhet drita si argjand!

Rrumbullake porsi nuse
Fytyr’ plotë na ndriçon,
Han’ e re si lule fushe
Len e ndrit e perëndon!

Kali i vogël

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

N’vogëli
Pata ‘i kalë,
Me zengji
E me shalë;
Fre e bishte
T’gjitha i kishte.

Qe nji kalë,
Kalë prej druni
E me shalë
Prej zibuni,
Kishte fre
Nji fije pe.

Hante, rrinte
Tok me mue
Edhe pinte
Uj në krue,
Pastaj dilshim
E shëtitshim,

Kal, i drujtë,
Sa të doja!
Sa t’kam ruejtë!
Sa t’shikoja!
Sa herë delja
Pas të merrja.

Kam nji qingj që më ha bar

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Kam nji qingj që më ha bar,
Me nji zile në qaf var;
Kam nji qingj, nji larosh.
Që ma quejnë Bukurosh.

Giçi, Giçi plot me gas
Unë e ndjell ai m’vjen pas,
Be, be, be, blegërin
Vjen prapa e m’arrin.

III

E me brina dap e dap
Do t’më hedhë mu në trap,
Por s’më hedh se më ka shok,
Prandaj shkojmë të dy tok.

Kukulla ime

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Mblodha shkopin me nji sukull
Dhe kështu e bana kukull.
Porsi nuse bukuroshe
Dhe e vuna në nji qoshe.

Emnin se ç’ja vuna Tanë,
E ndërrova me fustan
Plot me lule rreze ar
Edhe rruzat n’qafë i var.

Me gjithë shpirt e fort e due,
Fjalë të bukura kuvendoj;
Her’ e puth e ledhatoj,
Se dhe kuklla më do mue.

— Lamtumir’ tash kuklla ime,
Lamtumirë moj faqe-mollë,
Se m’erdh koha për mësime,
Se m’erdh koha për në shkollë.

Lejleku dhe zogjt' e tij

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Buzës ujit te ‘i kënetë
Ishte nji kasoll’ e shkretë;
Në çatin’ e saj vjet
Ngrefi çerdhen nji lejlek.

Ky na kishte veç tre zogj,
Që kërkojshin t’hanë nga ‘i çikë;
Por kasollja na u dogj
Dhe vu çerdhen në rrezik!

Nisën zogjt’ me brit’, me qa,
Kur çatia zu të marri;
Erdh lejleku, por ç’me pa?!
Hudhet shpejt t’i nxjerr’ nga zjarri!

Flaka çerdhen e rrethoi,
Shum’ lejleku u përpoq,
Shtrini fletët i mbuloi:
Me zogjt’ bashkë shkrum e dogj!

Macja ime

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Sa herë macja ime
Me pulla bojë hine
Më bisht rri ke votra,
Posa shtrohet sofra.

Ditën rri pranë hinit,
Po natën kërkon;
I vjen përqark minit
Dhe e qapërlon.

Sa me lehtësi
Ecën e mban vesh,
Të zajë ndonji mi,
Ndonjë kokë-lesh.

Dy sy si kandila,
Dy sy si thëngjilla,
Flaka shkrepëtime,
I ka macja ime.

Mbasi ha e ha,
Mbahet si tru-thatë,
Kinse nuk e pa
Macja këtë natë,
Por sa ban nji hap,
I mjeri u kap…

Mëngjezi në katundin tim

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Lindi dielli, pun’ e mbarë!
Katundarët t’bashkuem sot,
Për të mbjellë sa ma shum tokë,
Që të gjithë janë në garë!

Ja sulmuesit mu në ballë:
Burra, gra, e vajza t’dlira
Populli ynë asht i gjallë,
Populli ynë ban çudira.

Ja, traktori me fuqi
Punon arat e bashkueme:
Futen ploret mu në gji
Të ksaj toke të çlirueme!

— Po pse bije vall’ kjo lodër?
— Pionerët për mësim
Po i pret me shum’ gëzim
Shkoll’ e re atje mbi kodër!

Mësuesit tem

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

O mësuesi em i dashun,
Me sa mall që të kujtoj,
Un’ në zemër kam me t’pasun,
Mirësin’ kurrë s’ta harroj.

Mendjen time ti e ndrite
Me mësim e dituni,
Ti si djalin tand më rrite,
Ti më bane t’jem njeri.

Disa herë më ka qëlluem,
Kur mësimet s’i mësoje
Që prej teje jam qërtuem,
Porse prap ti mue më doje.

….Sjell ndër mend, kur ti na thoje:

— „Hir” e mirësi në doni —
Me butsi na këshilloje,
„Shpejt, djema të mësoni!” —

Miu

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Miu me gëzim,
Porsa t’errësojë,
Për ndopak ushqim
Del që të kërkojë;
Për macen kujton,
Se nuk e dëgjon.

Pra, nëpër shtëpi,
Bredh me kujdesi,
Hyn nëpër hambarë,
Zbret nëpër qilarë,
Kështu çdo ushqim
E ha me trishtim!

Se çarku e pret,
Macja e përgjon:
Të mjerin ç’e gjet,
Se nuk din ku shkon!
Nuk mendon aspak
E pra, bi në lak!

Shpjegime: çarku — kurthi.

Në pyll

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Nën lisat e pyllit
Fullanza këndon;
Bariu i bije fyellit
E dhent i lëshon.
Gjithkush atje gëzohet
Kur zë fryn fullimi.
E trupi të ftohet
Tuj pimë ujë burimi

Shpjegime: fëllimi — erë e hollë, erë e lehtë.

Ngrihem heret në mëngjes

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Ngrihem heret në mëngjes,
Laj duer e faqe mir’ e mirë,
Këndoj mësimet me kujdes,
Shkoj në shkollë me shum dëshirë

Shkoll’ e bukur, me kopshte t’gjana
Un’ të due si syt’ e mi.
Atje luej me shoqet t’tana
Me gëzim e dashuni

Shpjegime: due si syt’e mi — të due shumë.

Penda — parmenda

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Me mue shkruejnë përmbi letër
E peshojnë çdo fjalë e vepër.
Unë kam gjuh’ e nuk të rrej
Flas me njerëz të mëdhej

Gjuha ime flet për dije,
Ndan mendimet fije-fije
Vetëm unë nuk di të flej,
Të vërtetën sa ta gjej.

Mos u mburr kaq fort, moj pendë,
Se dhe unë jam nji parmendë.
Nuk e din se unë ngas arat?
Nuk e din se unë mbjell farat?
Nuk e din se punoj tokën?
Nuk e din se unë mbaj botën?
Nuk e din ti pa mue,
Nuk do t’ishte sikur thue?

Pranvera mbrrini

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Dëbora na shkrini,
Na mbrrini pranvera,
Manushaqja mbini
Me gjithë lulet tjera.

Dallandysh’ e bukur
Çerdhen po ndërton,
Ma tutje nji flutur
Mbi lulet qëndron.

Bujku me gëzim
Arat i punon,
Deles me nxitim
Qingji pas i shkon!

Prindët

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Dal prej shkolle shkoj n’shtëpi
Plot me shpres, e me gëzim,
Se atje gjej prindt e mij,
Babë e nanë të shpirtit tim.

I rrok n’qafët, i pushtoj,
Pse më rrisin me dashni,
Dhe më çuen që të mësoj,
Të fitoj unë dituni.

Qingji i vogël

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Qingji plot me gas
Kullot nëpër bar,
Deles i shkon pas,
Turret si manar.

Oh, si blegërin!
Delja e kërkon,
Me gjuh’ lëpin,
E do, e fërkon!

Shpejt e merr në gji,
I jep qumësht taze;
Qingji si kërthi
Hovën e ban naze!

Ngado që të shkoj,
Nuk më ndahet hiç:
E due, e lëmoj,
E ndiell giç-giç-giç!

Shpjegime: qumësht taze — qumësht, tambël të freskët.

Skilja

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Si tinzare
vjen nji skile
magjistare
kap me hile
nji këndes
në qymes.

Ku ta dinte
ky i shkretë,
se do t’binte
në lak vetë;
se përndryshe
s’do këndonte
edhe skilja
s’do e diktonte.

Zoja skile
lajkatare,
si bandille,
s’peshon fare
se ç’po heq
ky fatkeq!

Shpjegime: skile — dhelpër; këndes — gjel; bandille — çapkëne, që ka qejf të luajë e të tallet.

Skilja dhe gjeli

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Prej pyllit na del
Nji skile si plakë;
Në lis shef një gjël.
— Zbrit, thotë, të rrim pakë!
Ah, ta dish sa dëshiroj
Zanin tand veç ta ndigjoj!

Skilja me kto fjalë
Qaset me ngadalë,
E mbërthen në fyt,
Gati po e mbyt:
Pastaj tallet: „He, mor gjel,
Ç’të ka zani që s’të del?”

Gjeli menjiherë
Fjalë me skilen nis:
— M’len të marr pak erë,

Po m’deshe për mish! —
Skilja rrehet, e lëshon;
Mirpo gjeli n’lis fluturon!

Suklla, suklla bie bora

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Që nga mali era vjen,
Ftyr, e duer sa t’i mpin!
Suklla, suklla bora bjen,
Plaku n’votër po mbërdhin!

Lakuriq pemët kan’ mbetë,
Gjithë natyra n’gjum ka ra,
Përmbi gardh nji zog i shkretë
Ciu! Ciu! Ciu! filloi me qa!

Shpjegime: n’gjum ka ra — nuk ka fare gjallni në natyrë (s’ka gjelbërim, nuk ndëgjohet za zogjsh, mbretnon heshtje e plotë).

Shkolla ime

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Sa me qejf që shkoj
Unë në shkollën time.
Mësuesin e dëgjoj,
Kur na jep mësime.

Kur shkoj në shtëpi,
Mbushem me gëzime;
Mendja gjithnjë m’rri
Mu te shkolla ime.

Koha zu me u qasun
Shkolla po na th’rret,
Ecni, shokë të dashur,
Mësuesi po na pret.

Shtëpia ime

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Atje në shtëpi
Kush më pret mue sot,
Jan, prindët e mij
Që më duen fort.

Sa gëzim që ndij,
Me vlla e me motër,
I lumtur kur rri
Pran’ zjarrit në votër!

Në çdo vend që kam me shkue,
Kush më pyet, do t’i kallzoj,
Se veç tjerash, kam mësue
Babë e nanë që të nderoj.

Të punojmë si ora

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Tik-tak, tik-tak,
Bije ora pa pushim.
— Merrni, pionerë,
Librat me nxitim!

Tik-tak, tik-tak,
Ecën ora me nxitim.
— Erdhi koh’ e shkollës,
Shpejt, o biri im!

Tik-tak, tik-tak,
Ora s’ndalet asnji grim.
— Shpejt, o pionerë,
Në shkollë për mësim!

Thueja, moj gjinkallë!

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Mbi degën e pemës
Gjinkalla këndon
Atë kangën e verës
Edhe nuk pushon…

Gruni po na piqet,
Djersa palë-palë;
Vera vapën pruni,
Thueja, moj gjinkallë!

Shpjegime: thueja — thueja kangës, këndo.

Vendi im

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Sa pyje, male,
Fusha me lule,
Kroje t’argjendta
Ka vendi im!

Burra vigana,
Djem si petrita,
Gra, vasha t’bukra
Ka vendi im!

Si za bilbili,
Porsi valë deti
Vjen gjuha shqipe
E vendit tim.

Ku gjenden zanat?
Ku gjenden trimat?
Ku gjenden nënat
Si n’vendin tim?

Vera

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Në lulishte të mbushuna me erë,
Sa janë t’ambla’ shetitjet n’verë;
Fryn veriu i freskët, bilbili këndon,
Zan’ i ambël me gzim zemrën na e gzon!

Andaj, eja ti moj verë,
Sikur erdhe vitet tjerë,
Plot me lule, plot me erë!

S’ka si zani i bilbilit,
Kur fillon me i këndue
Burbuqes së trandafilit,
Që ka nis me u zbukurue!

Andaj, eja ti, moj verë,
Sikur erdhe vitet tjerë,
Plot me lule, plot me erë!

III

Vjeshta

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Çunat thërrasin me gëzim:
vjeshta, vjeshta!
U poq rrushi, e me nxitim
Shkojn’ ndër vneshta!

Qielli vrahet, pemët gjethet
Po i lëshojnë,
Dallandyshet i lanë çerdhet:
se ç’po shkojnë…

Vllaznit e motrat

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Rreth e qark te votra
Me gëzim ne presim
Me vllazën e motra
Të lozim të qeshim.

Lum kush i ka,
Të luajë me to;
Motër e vëlla
Lum kush i do!

Xixëllonja e parë

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Ja ku erdh pranvera,
Maji u afrue,
Nji mizë vjen nga dera
Tue xixëllue.

Rrugës, nëpër ara,
Natën kush kalon,
Ajo i del para:
Vendin ja ndriçon!

Xixëlonj’ e quejnë,
Asht e urt’ e mirë;
Turren fmijt’ e luejnë
Me të plot dëshirë.

— Sa nji rruzë je,
Po dhe ti punon:
Me dritzën që ke
Sa fort më gëzon!

Shpjegime: rruzë — kokën e vogël qelqi.

Yjet

Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 +0000

Porsi xixa po dallojnë
në hapsinë,
Të gjithë yjet, që ndriçojnë
gjithësinë.
N’atë qiell pa mbarim
syri im
Vështron yjet pa numrim
plot ndriçim!
Natën në qiellin e lamun,
pa nji re,
Han’ e yje ç’i kam pamun
me hare!

Shpjegime: hare — gëzim, gaz.